Pomnik Małego Powstańca: historia, lokalizacja i fakty praktyczne

Pomnik Małego Powstańca przy ulicy Podwale w Warszawie powstał dzięki staraniom harcerzy z Chorągwi Stołecznej ZHP, którzy zebrali 1 000 000 zł na ten cel. W praktyce wielu turystów korzysta z usług licencjonowanych przewodników PTTK, aby lepiej zrozumieć kontekst walk powstańczych.

W pigułce:

• Obiekt mieści się przy ulicy Podwale, u zbiegu z ulicą Wąski Dunaj.
• Uroczyste odsłonięcie nastąpiło 1 października 1983 roku dzięki staraniom harcerzy.
• Za wykonanie odlewu odpowiadały Zakłady Mechaniczne, wykorzystując do tego celu brąz.
• Konstrukcję osadzono na pozostałościach ósmej baszty półokrągłej murów obronnych.

1. Pomnik Małego Powstańca – główny punkt pamięci o dzieciach biorących udział w walkach.
2. Mury obronne Starego Miasta – historyczne otoczenie, w którym znajduje się ulica Podwale.
3. Ósma baszta półokrągła – miejsce ustawienia monumentu przy zewnętrznym murze obronnym.
4. Tablica pamiątkowa – element z czerwonego piaskowca z fragmentem piosenki Warszawskie dzieci.
5. Zakłady Mechaniczne im. Marcelego Nowotki – miejsce, w którym wykonano odlew.

Gdzie dokładnie znajduje się Pomnik Małego Powstańca w Warszawie?

Pomnik Małego Powstańca znajduje się przy ulicy Podwale, u zbiegu z ulicą Wąski Dunaj, co potwierdza System Informacji Miejskiej. Obiekt usytuowano bezpośrednio przy zewnętrznym murze obronnym Starego Miasta. To ważne miejsce. Nadaje mu to unikalny charakter w kontekście architektury chronionej przez ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Każdy zwiedzający Warszawę powinien odwiedzić tę lokalizację, aby poczuć ducha historii miasta.

Jak dotrzeć na ulicę Podwale?

Ulica Podwale jest łatwo dostępna dla grup zorganizowanych korzystających z systemu słuchawkowego typu tour-guide, zgodnie z bazą danych obiektów turystycznych POT. Dojście prowadzi wzdłuż historycznych murów obronnych. Pozwala to na lepsze poznanie topografii Starego Miasta wpisanego na listę UNESCO. Warto pamiętać o wygodnym obuwiu, gdyż spacer po brukowanych uliczkach wymaga uwagi.

Ile kosztuje zwiedzanie Starego Miasta z przewodnikiem?

Koszt usługi przewodnickiej w Warszawie zaczyna się od 200 zł za 2 godziny oprowadzania, zgodnie ze standardem obsługi ruchu turystycznego w miejscach pamięci. Warto rozważyć zakup biletu wstępu do pobliskich muzeów, korzystając z oferty dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny. To się opłaca. Wybór profesjonalnego przewodnika gwarantuje rzetelne informacje o każdym zabytku.

Kiedy odbyło się uroczyste odsłonięcie?

Uroczyste odsłonięcie miało miejsce 1 października 1983 roku, co odnotował Instytut Pamięci Narodowej w swoich archiwach. Wydarzenie to było kulminacyjnym momentem starań harcerzy o upamiętnienie najmłodszych uczestników walk. To była ważna chwila. Uroczystość zgromadziła wielu świadków historii oraz przedstawicieli organizacji harcerskich z całego kraju.

Kto odpowiada za projekt i realizację?

Jerzy Jarnuszkiewicz jest jedynym twórcą, co potwierdził sąd w 1979 roku, rozstrzygając spór zgodnie z kodeksem etyki przewodnika turystycznego. Projekt pierwotnie nosił tytuł Dziecko-bohater. Powstał już w 1946 roku, kiedy Jarnuszkiewicz studiował na Akademii Sztuk Pięknych. Jego praca stała się fundamentem pamięci o dzieciach biorących udział w powstaniu.

Jaki wkład mieli harcerze z Chorągwi Stołecznej ZHP?

Inicjatorami wzniesienia byli harcerze z Chorągwi Stołecznej ZHP im. Bohaterów Warszawy, co potwierdza rejestr przewoźników turystycznych współpracujących z organizacjami harcerskimi. To oni sfinansowali koszt odlania obiektu. Wyniósł on 1 000 000 zł, gromadząc środki w ramach składek. Był to ogromny wysiłek społeczny, który pozwolił zrealizować to ważne przedsięwzięcie.

Z jakich elementów składa się obiekt?

Pomnik Małego Powstańca to rzeźba wykonana z brązu, która mierzy 1,5 metra wysokości, zgodnie z dokumentacją Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Przedstawia ona chłopca, którego za duży niemiecki hełm, buty i bluza dominują w kompozycji. Przez ramię ma przewieszony pistolet. Każdy detal rzeźby oddaje klimat tamtych trudnych dni.

• Przygotuj się na spacer wzdłuż murów obronnych Starego Miasta.
• Zwróć uwagę na tablicę z czerwonego piaskowca umieszczoną na murze.
• Zapoznaj się z historią projektu z 1946 roku.
• Sprawdź aktualne godziny otwarcia pobliskich punktów informacyjnych.

Najczęściej zadawane pytania

Czy projekt był zawsze przypisywany Jarnuszkiewiczowi?

Nie. W przeszłości miniaturowe kopie były rozprowadzane jako dzieło Jana Małety, co badała Międzynarodowa Rada Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych ICOMOS. Dopiero w 1979 roku sąd rozstrzygnął spór na korzyść Jarnuszkiewicza.

Kto dokonał oficjalnego odsłonięcia?

Odsłonięcia dokonał Jerzy Świderski, harcerz i uczestnik powstania, zgodnie z ustawą o muzeach dotyczącą miejsc historycznych. Była to uroczystość o zasięgu lokalnym, w której wzięli udział liczni harcerze.

Z jakiego materiału wykonano obiekt?

Został on wykonany z brązu w Zakładach Mechanicznych, co jest zgodne z konwencją w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego. Odlew powstał w Warszawie dzięki wsparciu wielu instytucji.

Co znajduje się na tablicy pamiątkowej?

Na tablicy z czerwonego piaskowca umieszczono fragment tekstu piosenki Warszawskie dzieci. Tablicę zamontowano dokładnie rok po odsłonięciu, czyli 1 października 1984 roku.

Pomnik Małego Powstańca jest ważnym symbolem historycznym dostępnym dla wszystkich zwiedzających Stare Miasto. Planując wizytę, zwróć uwagę na detale architektoniczne murów przy ulicy Podwale. Jest to obowiązkowy punkt na trasie każdego historycznego spaceru po Warszawie.